O Metodzie TRE

Ciało wie dokładnie, co i w jakiej kolejności ma zrobić, żeby rozluźnić wzorce napięć, które w ciele budowały się latami – David Berceli

TRE – Tension and Trauma Releasing Exercises – to metoda, w której świadomie uruchamia się wrodzoną, biologiczną zdolność, jaką mamy – tak jak wszystkie zwierzęta – do odzyskania zdrowia i pełni sił witalnych po trudnych, traumatycznych przeżyciach i okresach przeciążenia stresem.  Wykorzystuje się w tym celu naturalne wibracje ciała. Żeby wywołać takie neurogenne drżenie ciała, stosuje się serię siedmiu ćwiczeń. W prosty i bezpieczny sposób można dzięki temu łagodzić napięcie mięśniowo-powięziowe i fizycznie redukować skutki przewlekłego stresu, nagromadzonych napięć i traumy. Rozluźnienie przewlekle napiętych mięśni głębokich i zmiana wzorców obronnych przywracają stan spokoju i równowagi emocjonalnej.

Twórca metody TRE

Twórcą metody jest David Berceli, międzynarodowy ekspert w dziedzinie pracy z traumą, psychoterapeuta analizy bioenergetycznej, doktor nauk społecznych, magister teologii i arabistyki. Od wielu lat pracuje na całym świecie w krajach ogarniętych wojną, kryzysami, borykającymi się ze skutkami katastrof naturalnych. Jest twórcą programu leczenia traumy i zarządzania stresem dla międzynarodowych organizacji humanitarnych rządowych i pozarządowych NGO. Jego intencją było opracowanie takiego sposobu leczenia skutków traumy i stresu, który może być powszechnie używany, łatwy do nauczenia się, nie wymaga stałej i kosztownej współpracy ze specjalistami. Inspiracją dla tej metody była bioenergetyka Alexandra Lowena, wiedza o neurologicznych reakcjach ciała na stres, obserwacje zachowania zwierząt, dzieci i dorosłych w sytuacjach zagrożenia i po jego ustąpieniu oraz wywodzące się ze wschodu praktyki pracy z ciałem takie jak tai chi, joga, sztuki walki i inne.

Działanie TRE:

• obniża poziom napięcia w ciele;
• zwiększa elastyczność ciała i odporność;
• pomaga leczyć skutki przebytych traum;
• przywraca naturalną harmonię i spokój;
• pomaga zmniejszać ból;
• poprawia nastrój i emocjonalne funkcjonowanie;
• wpływa na poprawę relacji z innymi ludźmi.

Dla kogo:

Ćwiczenia TRE są użyteczne dla osób:

• obciążonych stresem w pracy;
• odczuwających duże napięcie w ciele;
• borykających się z drażliwością, lękliwością, bezsennością;
• zmagających się z depresją i chwiejnością emocjonalną;
• obciążonych traumatycznymi przeżyciami z symptomami PTSD
• pracujących z ludźmi dotkniętymi traumą;
• wykonujących zawody związane z ratowaniem życia – lekarzy, strażaków,policjantów, ratowników medycznych.

W metodzie TRE nie ma potrzeby opowiadania o wydarzeniach z przeszłości, diagnozowania i analizowania poszczególnych źródeł napięć. Intensywność procesu, długość trwania jest regulowana przez osobę ćwiczącą. Proces może jednak uwalniać silne napięcia, wzbudzać emocje i bywać fizycznie intensywny – dlatego też zaleca się osobom, które przeżyły traumę, mają problemy psychologiczne bądź są w trakcie leczenia, żeby konsultowały stosowanie TRE z lekarzami i korzystały z pomocy doświadczonych w TRE specjalistów do czasu, kiedy będą mogły komfortowo i bezpiecznie dla siebie wykonywać ćwiczenia samodzielnie.

Przeciwskazaniem do ćwiczeń TRE są:

• Ciąża, połóg,
• Zaburzenia: nieuregulowane ciśnienie krwi, zaburzenia pracy serca (arytmia, rozrusznik, operacje).
• Ograniczenia fizyczne i fizjologiczne: niezaleczone złamania kości, nadwyrężenia i skręcenia stawów,
• Stany pooperacyjne (do 8 tygodni), jaskra, padaczka.
• Schorzenia psychiatryczne leczone farmakologicznie: psychozy, głęboka depresja, schizofrenia
• Hypo/ hiperglikemia

Filmy o metodzie TRE

Wywiad z Davidem Bercelim (z polskimi napisami)

Zobacz krótki film o metodzie TRE (z polskimi napisami)

Krótka animacja o tym, co dzieje się w ciele pod wpływem stresu i jak działa metoda TRE (j. angielski)

Wywiad ze Stephenem Porgesem o tym, w jaki sposób nasze ciało podejmuje decyzje

Metoda TRE a fizjoterapia

Od wielu lat fizjoterapia wykorzystuje mechanizm drżenia w celach terapeutycznych. Ugruntowaną pozycję wśród zabiegów mają różne urządzenia do tego używane. Za prekursora mechanicznej stymulacji wykorzystującej wibracje uważa się Johna Harveya Kelloga, który na początku XX wieku stworzył specjalną platformę. Dzisiejsze masowo produkowane urządzenia masujące są następcami tego prototypu. Stymulowanie mięśni przez wibracje było wykorzystywane w wyczynowym sporcie. Znane są takie przykłady już z lat 70. Ta praktyka opierała się na licznych badaniach, w których wykazano, że stymulacja układu nerwowego i mięśni wibracjami o niskiej amplitudzie i częstotliwości korzystnie wpływa na wyniki sportowe. W latach 90. ta wiedza zaczęła być wykorzystywana szerzej – trener holenderskiej reprezentacji olimpijskiej Guus van der Meer opracował platformę Power Plate przeznaczoną do zastosowania w terapii wibracyjnej w fizjoterapii. Z czasem biomechaniczna stymulacji mięśni BMS upowszechniła się jako metoda zwiększająca zakres ruchu, pomagająca w regeneracji urazów, wspomagająca poprawę koordynacji układów mięśniowo-szkieletowych i systemu nerwowego. Zaczęto wykorzystywać pozytywne skutki wprowadzania w drżenia o określonej częstotliwości nie tylko wybranych części ciała, ale również całego ciała (Whole-body vibration WBV). Z różnych badań wynika, że może to w efekcie przynosić zwiększenie objętości krwi w mięśniach i ich wzmocnienie, poprawienie ogólnej kondycji organizmu, pobudzenie metabolizmu na poziomie komórkowym, ułatwienie przepływ krwi i limfy, łagodzenie lub eliminację bólu, zmniejszenie przykurczów mięśni, regenerację tkanki. Dynamicznie rozwijają się badania i rozwój różnych urządzeń, które generują wibracje, precyzują się sposoby przeprowadzania zabiegów.

W ostatnich latach coraz częściej fizjoterapeuci świadomi są, tego że drżenia – tak jak w metodzie TRE – mogą pojawiać się w ciele samoistnie i można korzystać z uzyskanych w ten naturalny sposób wibracji, tak jak z mechanicznej stymulacji.

Metoda TRE a neurologia

„Mózg tworzy i eliminuje neurony, dendryty i synapsy (sieci połączeń) – robi to nieustannie, za każdym razem, gdy odbiera bodziec i gdy reaguje na niego. Z punktu widzenia neurofizjologii proces ten jest znacznie bardziej złożony od zwyczajnego tworzenia czy anulowania dobrych bądź złych sieci połączeń nerwowych. W trakcie drżenia to, co rodzi się w sieciach powstałych wskutek traumy – intruzywne i nieświadome komunikaty o zagrożeniu atakujące świadomość – z czasem zostają wygaszone. Wydaje się więc, że drżenia neurogeniczne tworzą kontekst, w którym negatywne ścieżki neuronalne ulegają dezintegracji i powstają ścieżki nowe, pozytywne. Drżenia te zdają się tłumić aktywność ciała migdałowatego. Wszystkie skuteczne terapie opierają się właśnie na tym mechanizmie. Tworzenie lub rozpad sieci połączeń nerwowych to zjawisko wtórne – nie ogranicza się jedynie do wybranych technik, cechuje każdą z nich. Drżenia neurogeniczne, jak się zdaje, tworzą optymalny kontekst, w którym proces ów może zachodzić.
Drżenia wywołane ćwiczeniami TRE® to najwyraźniej schemat reakcji odruchowych przechowywanych w pamięci proceduralnej (ruchowej). Wskazuje na to fakt, że można je stosunkowo łatwo wywołać u każdego człowieka. W tym względzie są więc naturalnym elementem genetycznej konstrukcji organizmu ludzkiego. Nie zawierają w sobie sygnałów, które mogłyby przywołać określone doświadczenie traumy, są raczej genetycznie zaprogramowanym mechanizmem wyładowania. Drżenia neurogeniczne wygaszają warunkową reakcję czuciowo-ruchową. Reakcja znieruchomienia zostaje na zawsze zapisana w pamięci proceduralnej, chyba że zostanie uwolniona lub też akt przetwarzania dokona się właśnie przez jakiś rodzaj „wyładowania”.”

dr Robert Scaer, The Body Bears the Burden: Trauma, Dissociation and Disease, fragment zamieszczony w książce Shake it Off, pod redakcją Davida Bercelego

Dr Robert Scaer jest dyrektorem medycznym w Rehabilitation Services w Mapleton Center w Boulder, CO. Główne obszary jego badań to  uszkodzenia mózgu i zjawiska przewlekłego bólu, a ostatnio szczególnie wiele badań poświęca tematowi stresu traumatycznego i jego roli w fizycznych objawach i chorobach.

Metoda TRE w badaniach naukowych

Liczba publikacji naukowych potwierdzających skuteczność metody TRE systematycznie rośnie. Poniżej przedstawiamy przegląd wybranych badań, które dostarczyły istotnych dowodów na skuteczność tej metody w różnych grupach klinicznych i populacyjnych.

TRE a objawy traumy u uchodźców

Jedno z kluczowych badań z kontrolowaną grupą porównawczą zostało przeprowadzone na grupie wschodnioafrykańskich uchodźców przesiedlonych do Stanów Zjednoczonych. Uczestnicy przez osiem tygodni regularnie wykonywali ćwiczenia TRE. Do pomiaru nasilenia objawów użyto Harvard Trauma Questionnaire (HTQ). W grupie stosującej TRE odnotowano redukcję nasilenia objawów w 36 na 40 kategorii kwestionariusza, a ogólny poziom objawów traumy obniżył się w sposób statystycznie istotny w porównaniu z grupą kontrolną.

Źródło: Parker, J., Shook, B., Washington, D., English, B., & Tatum, C. (2024). The Effect of Tension and Trauma Releasing Exercises (TRE) on Trauma Symptoms in East African Refugees. Psychology, 15(1).

TRE a stwardnienie rozsiane – badanie pilotażowe

Dziewięciotygodniowy program TRE zastosowano u dziewięciu pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM). Badanie wykazało poprawę w zakresie ośmiu na dziewięć mierzonych objawów subiektywnych, a także poprawę jakości snu i redukcję poziomu stresu. Wyniki sugerowały potencjalny wpływ TRE na zmęczenie, zaburzenia czucia, spastyczność i ogólne funkcjonowanie.

Źródło: Lynning, M. et al. (2021). Tension and Trauma Releasing Exercises for People with Multiple Sclerosis – An Exploratory Pilot Study. Journal of Integrative Medicine, PMC8427467.

TRE a stwardnienie rozsiane – randomizowane badanie kontrolowane

W 2025 roku ukazało się pierwsze randomizowane badanie kontrolowane (RCT) dotyczące stosowania TRE u osób ze stwardnieniem rozsianym. Jego wyniki wskazują na poprawę mierzonych parametrów klinicznych w grupie stosującej TRE.

Źródło: Skovgaard, L., Trénel, P., Hanehøj, K., & Lynning, M. (2025). Tension and Trauma Releasing Exercises for People with Multiple Sclerosis: A Randomized Controlled Trial. Advances in Mind Body Medicine, 39(1), 4–12.

TRE a jakość życia opiekunów – badanie pilotażowe w RPA

Badanie przeprowadzone wśród pracowników wioski SOS Children’s Village w Kapsztadzie objęło 21 uczestników, którzy przez 10 tygodni regularnie aktywowali drżenie terapeutyczne. Po zakończeniu programu odnotowano statystycznie istotną poprawę jakości życia mierzonej wielowymiarowym kwestionariuszem zdrowia i dobrostanu. Autorzy podkreślili, że osiągnięcie istotnych statystycznie wyników przy tak małej próbie sugeruje znaczący potencjał metody.

Źródło: Berceli, D., Salmon, M., Bonifas, R., & Ndefo, N. (2014). Effects of Self-induced Unclassified Therapeutic Tremors on Quality of Life Among Non-professional Caregivers: A Pilot Study. Explore: The Journal of Science and Healing, PMC4268601.

TRE a PTSD u weterana wojskowego – studium przypadku

Badanie kliniczne przeprowadzone na australijskim weteranie z PTSD po urazie mózgu wykazało istotną klinicznie poprawę zarówno w zakresie dobrostanu fizycznego, jak i emocjonalnego bezpośrednio po interwencji. Poprawa utrzymywała się i pogłębiała w obserwacji po jednym i czterech miesiącach od zakończenia programu.

Źródło: Heath, R., & Beattie, J. (2021). Case Report of a Former Soldier Using TRE (Tension/Trauma Releasing Exercises) for Posttraumatic Stress Disorder Self-Care. Journal of Military and Veterans’ Health, 27(3).

TRE a redukcja lęku – badanie pilotażowe

Badanie pilotażowe przeprowadzone w Korei wykazało istotne zmniejszenie poziomu lęku u uczestników stosujących TRE w porównaniu z grupą kontrolną.

Źródło: Oh, J., & Shin, C. S. (2021). A Pilot Study on the Anxiety Reduction Effect of Tension, Stress, and Trauma Releasing Exercises (TRE). Asia-Pacific Journal of Convergent Research Interchange, 7, 379–388.

Podsumowanie stanu badań

Przegląd systematyczny obejmujący 18 badań nad TRE, opracowany zgodnie z metodologią JBI (Joanna Briggs Institute) potwierdził, że metoda wykazuje potencjał kliniczny szczególnie w obszarach redukcji stresu i traumy, poprawy nastroju, jakości snu, funkcji poznawczych oraz zarządzania bólem. Autorzy przeglądu zaznaczyli jednocześnie, że dla pełnego wdrożenia TRE do praktyki opartej na dowodach konieczne są dalsze, bardziej rygorystyczne metodologicznie badania z większymi grupami uczestników.